home      PGL PGL Lasy
Państwowe
  blog edukatora          blog leśniczego          skrzydlate myśli     

autor Jarek   data 2014-01-26

Nietoperze i kury- sojusznicy leśniczego

Moja opowieść o budkach lęgowych i schronach wzbudziła spore zainteresowanie. Szczególnie schrony dla nietoperzy okazały się swojego rodzaju ciekawostką, bo nietoperze to stworzenia nocne, tajemnicze i pewnie dlatego mało znane. Być może dlatego w  wielu  kulturach  przypisuje  im  się  cechy  demoniczne i nietoperze zupełnie niesłusznie cieszą  się  złą  sławą. Tak było już w starożytnej Babilonii, Rzymie oraz europejskim średniowieczu. W początkach chrześcijaństwa nietoperz  stał  się  jednym z  wcieleń  diabła i towarzyszem oraz  pomocnikiem czarownic. Chętnie sięgała po niego demonologia ludowa.  Wierzono powszechnie, że chętnie wysysają krew z niemowląt, wplątują  się  we  włosy, sieją  niepokój i przynoszą  nieszczęście. Pewnie są tacy, którzy wierzą w to do dziś… Choć, może dla równowagi, są kultury, gdzie nietoperz jest pozytywnym symbolem. Chińczycy uważają pojawienie się nietoperza w ich domu  za wyjątkowe bardzo pozytywne wydarzenie, a chiński symbol szczęścia jest otoczony wizerunkami czterech nietoperzy. Jedno jest pewne- to nietoperze powinny bać się ludzi, bo ci czynią im wiele złego, a nie odwrotnie.

Leśnicy od lat doceniają ich ogromną rolę w ograniczaniu liczebności owadów, które mają wielki wpływ na zdrowy las. Może dlatego w Gołuchowie, w Ośrodku Kultury Leśnej zobaczycie takiego ciekawego, blaszanego nietoperza:

Zajmując się edukacją leśną warto upowszechniać wiedzę o pożytecznym życiu tych nocnych ssaków. Przecież już w 1884 roku Karol Hostyński w pracy „Szanujmy nietoperze” pisał: „Niezliczone baśnie i przesądy o nietoperzach przechowywane uporczywie w tradycji naszego ludu (…) dając pochop do nieubłagalnego go niszczenia przy każdej sposobności.(…) Leśnicy mający dosyć sposobności do stykania się z ludem wiejskim, mogą w tym kierunku bacząc zarazem na swój własny interes, działać nader skutecznie”.

Kto z Was chce bliżej poznać się z nietoperzami niech zajrzy na bardzo ciekawą stronę opatrzoną takim logo:

Strona www.nietoperze.pl redagowana jest wspólnie z grupą pracowników naukowych UP w Poznaniu od 1997 roku przez leśniczkę Jolantę Węgiel, świetną znawczynię nietoperzy oraz specjalistkę do spraw promocji Wydziału Leśnego Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

Zajrzyjcie koniecznie na  www.nietoperze.pl

Na świecie stwierdzono około tysiąca gatunków nietoperzy, z tego większość w strefie tropikalnej. W Europie występuje ich około 40, natomiast Polsce stwierdzono dotychczas 25 gatunków  tych tajemniczych zwierząt. Polskie nietoperze  należą do dwóch rodzin: podkowcowatych (2 gatunki) oraz mroczkowatych ( pozostałe 23). Wszystkie są pod ścisłą ochroną, którą gwarantuje im ustawa o ochronie przyrody. Głównym składnikiem pożywienia nietoperzy są owady. Wiadomo, ze wiele ptaków także odżywia się owadami. W dawnych podręcznikach do średnich i wyższych szkół leśnych można wyczytać, że ptaki w czasie karmienia piskląt zjadają aż 54 kg różnych gąsienic na 1 hektarze lasu. Kiedyś nawet poczciwe kury domowe wspierały rolników i leśników w walce z nadmiarem owadów:

 Kury bardzo lubią zielone gąsienice lub poczwarki poprocha cetyniaka. To 3-4 centymetrowy motylek, który należy do najgroźniejszych i najbardziej dokuczliwych szkodników sosnowych borów. Według badań naukowców w ciągu dnia jedna kura może zjeść nawet do 6000 poczwarek poprocha, a w ten sposób 200 kur całkowicie zniszczy populację groźnego motyla na hektarze lasu. Kury chętnie też rozprawiają się z żarłocznymi pędrakami chrabąszczy, których dostatek jest na moim podwórzu, a i w lesie ich nie brakuje.

Jednak nietoperze poprochów zwykle nie jedzą, bo to dzienny motyl i nie rywalizują z ptakami, ponieważ żerują nocą. Nocny tryb życia nietoperzy możliwy jest dzięki echolokacji - niezwykłej zdolności orientowania się w przestrzeni poprzez wydawanie przez nie dźwięków (pisków o określonej tonacji), a następnie wsłuchiwanie się w ich echo powracające od odbitych przedmiotów. Im bliżej zwierzęcia znajduje się przedmiot tym szybciej echo powraca, stąd nietoperz tworzy sobie w ten sposób obraz otoczenia nawet w kompletnej ciemności. Niektóre gatunki nietoperzy jednak pomagają sobie dodatkowo wzrokiem. Warto pamiętać, że te ssaki zjadają ogromne ilości komarów, a zatem zamiast myśleć o chemicznym zwalczaniu uciążliwych owadów może lepiej pomagać nietoperzom?

Instrukcja Ochrony Lasu- ważny dokument dla leśników i właścicieli lasów zaleca na stronie 35:

„Aktywna ochrona nietoperzy w lesie polega na:

a) zachowaniu środowiska ich występowania, zapewnianym przez mozaikowość środowiska leśnego, urozmaiconą granicę polno-leśną, zachowanie śródleśnych obszarów wilgotnych i zbiorników wodnych, renaturyzację potoków i preferowanie biologicznych metod ochrony lasu;

b) ochronie schronień:

– letnich – pozostawianie starych i dziuplastych drzew, remontowanie zasiedlonych budynków poza okresem rozrodu,

– zimowych – zabezpieczenie przed niekontrolowaną penetracją, przez zamykanie wejść na zimę,

– przejściowych i godowych;

c) tworzeniu nowych kryjówek – przede wszystkim skrzynek nadrzewnych, zalecanych tam, gdzie brakuje naturalnych schronień. Wykonuje się je najczęściej z drewna – powinny być szczelne, trwałe, z szorstką powierzchnią wewnętrzną i ciasnym szczelinowym wlotem (15–20 mm), zlokalizowanym w dolnej części.”

Wszystko co najważniejsze o schronach dla nietoperzy napisał Dariusz Łupicki w malutkiej publikacji, wydanej kiedyś przez Okręgowy Zarząd Ligi Ochrony Przyrody w Zielonej Górze. Poleca dwa typy schronów dla nietoperzy, w zależności od gatunku. Dla np. mopków i nocków Brandta dobry będzie typu o wymiarach zbliżonych do modelu Stratmann, natomiast schrony typu Issel będą odpowiednie dla gacków i nocków Bechsteina:

A oto zasady ich wieszania:

Warto też bacznie zwracać uwagę na to, co robią wokół domu nasze koty, bo czasem przynoszą takie „myszy”, które „zapisały się do lotników”:

Poznajmy bliżej nietoperze, bo to ciekawe i niesłychanie pożyteczne zwierzęta i nie bójmy się, że wkręcą się nam we włosy przy wieszaniu przeznaczonych dla nich schronów.

 

Leśniczy Jarek- lesniczy@erys.pl

 

Komentarze (4)

~Jola 27.01.2014 10:28:28
Panie Jarku serdecznie dziękuję za zachęcanie do polubienia nietoperzy :)Jednocześnie zapraszam wszystkich miłośników nietoperzy na doroczne ich święto - Ogólnopolską Konferencję Chiropterologiczną. Więcej informacji o konferencji na stronie http://wles.up.poznan.pl/?q=node/1396

~zulowiec 29.01.2014 17:39:58
GRATULUJE WCZORAJSZEGO REPORTAZU W TVN24.PAŃSKI ROCKY W FORMIE.TYLKO JAKOS PUSTO I CICHO W TYM LESIE JAK NA DYCHE POZYSKANIA?

Jarek 29.01.2014 17:57:17
Dziękuję za uznanie! Skoro nazywasz się \"zulowcem\" to powinieneś wiedzieć, że zulowcy raczej wolą nie pokazywać się przed kamerami, a zresztą pozyskanie ( w tym roku trochę wiecej niż dycha bo 12) prowadzi się tylko na niewielkiej części leśnictwa.

~Asia 29.01.2014 20:11:00
O ludzie, ludzie...brak słów z tymi przesądami i z tym, że i dziś zdarzają się tacy, którzy wierzą w te bzdury. A budki w przekroju wyglądają na bardzo zaciszne miejsca do zwisania głową w dół :)

Dodaj komentarz

Wpisz swoje imię
Twój komentarz
Wpisz kod z obrazka   
Zdjęcie CAPTCHA Odśwież obrazek

LOGIN

 

Kategorie

Zasady (27)
Leśnictwo (100)
Drzewa (38)
Zwierzęta (109)
Leśniczówka (157)
Technika (22)

Archiwum

2007 (44)
2008 (101)
2009 (92)
2010 (84)
2011 (101)
2012 (103)
2013 (100)
2014 (78)
styczeń (7)
luty (7)
marzec (7)
kwiecień (7)
maj (7)
czerwiec (7)
lipiec (6)
sierpień (6)
wrzesień (6)
październik (6)
listopad (6)
grudzień (6)
2015 (63)
2016 (60)
2017 (52)
Kanał RSS - nowy

 
 
Serwisy internetowe Lasów Państwowych wykorzystują pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności
zamknij