home      PGL PGL Lasy
Państwowe
  blog edukatora          blog leśniczego          skrzydlate myśli     

autor Jarek   data 2011-10-16

Black cherry czyli czeremcha amerykańska

Dziś piękna jesienna niedziela. Poranki są już mroźne i mgliste. Trawa pobielona mocno przymrozkiem zaczyna zapominać o bujnej zieleni. Kończy się wegetacja roślin, a w lesie zapada coraz głębsza cisza, przerywana jeszcze pokrzykiwaniem ptasich wędrowców. Rankiem jesień zaczyna już ubierać choinki:



 

Na leśnych uprawach zakończyły się już prace związane z zabezpieczeniem sadzonek przed nadmiernym zgryzaniem przez zwierzynę  i ostatnie pielęgnacje. Pracownicy  zakładu usług leśnych jako ostatnie wykosili z chwastów gniazda zasadzone dębem, gdzie mocno wkracza czeremcha amerykańska:



 

W naszych lasach rośnie czeremcha  pospolita- preferująca siedliska wilgotne, okolice cieków oraz zbiorników wodnych, tworząca czasem charakterystyczne laski wspólnie z wierzbą i olchą. Na suchych i ubogich siedliskach, w borach sosnowych rośnie czeremcha amerykańska, sprowadzona z Ameryki Północnej. Dawniej sadzono ją w podszycie tam, gdzie nie chciało rosnąć nic innego. Czeremcha radziła sobie znakomicie i mocno rozrastała, stając się uciążliwym chwastem przeszkadzającym w hodowli lasu. Są miejsca, gdzie wykorzystuje w dolnym piętrze lasu najmniejszy kawałek terenu dla siebie:



Dlatego zaprzestano jej sadzenia, chociaż w zasadzie już na stałe wrosła w nasz krajobraz i stała się całkiem swojska. Jest trudna do wytępienia, gdyż ma wielką siłę odroślową i im bardziej wycinana, tym intensywniej odrasta. Czeremcha amerykańska nazywana „black cherry", czyli czarną wiśnią, nie jest jednak taka groźna. W swojej ojczyźnie rośnie jako drzewo osiągające nawet powyżej 20 metrów wysokości. U nas, występuje na skrajnie ubogich siedliskach, stąd zostaje zwykle krzewem. Trzeba jednak kontrolować jej rozwój. Dlatego muszę ją jakiś czas wycinać w uprawie dębowej, aby pozwolić pójść w górę dębom, a krzewy zostaną sobie niżej z pożytkiem dla lasu. Jej liście są wydłużone, lancetowate i błyszczące z wierzchu. Jesienią pięknie się przebarwiają. Kwitnie na biało na przełomie maja i czerwca, a owocuje we wrześniu. Czy nie wygląda uroczo?:

Leśnicy jej zwykle nie lubią z tego powodu, że jej nadmierna ekspansywność utrudnia odnowienia i uniemożliwia wprowadzanie innych gatunków. Czeremcha jest jednak bardzo atrakcyjna dla ptaków i dla zwierząt. Samce z porożem czyli rogacze i byki bardzo chętnie wycierają o krzewy czeremchy swoje poroże ze scypułu. Pozbywają się szarego scypułu ( nazywanego też mchem), delikatnej, swędzącej skórki pokrywającej nakładane właśnie, jasne poroże, a czeremcha swoimi sokami wspaniale barwi je na bordowo-wiśniowy kolor. To też zaleta czeremchy.

 Może trzeba ją polubić, bo przecież ona rośnie najczęściej tam, gdzie inne krzewy nie chcą rosnąć. Z sympatią spoglądam na „amerykankę", bo występuje tylko w kilku miejscach mojego leśnictwa, a jej owoce są bardzo smaczne i zdrowe. Chętnie korzystają z nich ptaki i zwierzęta, a dla ludzi mądrze wykorzystane są alternatywą dla antybiotyków.

 Owoce nadają się do sporządzania dżemu, konfitury, marmolady, syropu, wina i soku. Jeden z moich kolegów zachwalał nalewkę z czeremchy, ale sknera nie poczęstował... Muszę kiedyś sam przygotować. Można owoce również suszyć i używać do sporządzania naparu, odwaru, jako składnik herbatek aromatycznych ziołowo-owocowych o charakterze profilaktyczno-leczniczym. Zawierają cukry, pektyny, kwas jabłkowy, cytrynowy, askorbinowy (mnóstwo witaminy C), sole mineralne, rutynę, garbniki i wiele innych. Imponujący zestaw...

 Ich pestki mają migdałowy zapach i smak bo zawierają glikozydy cyjanogenne, podobnie jak kora i świeże pędy. Pestek nie warto spożywać w większych ilościach, bo zawierają kwas pruski. Ale raczej nikt wiadrami pestek czeremchy nie je, bo owoce na przetwory zwykle przeciera się i wtedy pestki zostają na sicie. Glikozydy cyjanogenne w małych ilościach działają leczniczo, wzmacniająco, pobudzająco, wykrztuśnie, rozkurczowo, żółciopędnie i antyseptycznie. Lubię podjadać owoce czeremchy na dziko, prosto z krzewów. Dojrzewają stopniowo, nie wszystkie naraz, dlatego dopiero niedawno zniknęły z krzewów. Większość zjadły ptaki ( bo ja zjadłem ich naprawdę niewiele!), a reszta opadła po przymrozkach. Black cherry to często niedoceniany, pyszny dar lasu, podobnie jak owoce czarnego bzu (przez niektórych nazywanego hyćką):



Czarny bez nazywany jest lekarskim. Wiedzą o tym doskonale zwierzęta i ptaki, których ponad 60 gatunków zjada dojrzałe owoce. Pędy bzu, który często sadzimy w podszycie, zjadają jelenie, sarny, zające i drobne gryzonie. Kwiaty bzu używane są od wieków jako środek napotny i moczopędny, wykorzystuje się je także do leczenia gardła i zapalenia spojówek. Owoce znakomicie leczą objawy przeziębiania, kaszlu i działają odkażająco na organizm.

Trujemy się różnymi świństwami, najczęściej nieświadomie, dlatego nazbierałem solidny kosz czarnych kulek, które wspólnie z żoną zasypaliśmy cukrem i zagotowaliśmy w słoiki:



Stoją teraz na półce w piwnicy jako odtrutka i lepiej sięgać tam, niż biegać z receptą do apteki po antybiotyk.

 Bez jest pyszny, smakuje bardzo podobnie jak czarne jagody. Jeden słoik nie zagotował się należycie to go natychmiast opróżnilem, stąd wiem co mówię...To już jedne z ostatnich, choć może mało znane  dary jesieni. Widzicie zatem ile w lesie jest dobrych rzeczy, których nie znamy, a przez to nie doceniamy? Całe życie jednak uczymy się , to i dobrze korzystać z doświadczeń innych. Dobrze też,  że ktoś wymyślił Internet oraz blog, to możemy wzajemnie korzystać ze swojej wiedzy. Pozdrawiam wiernych czytelników!

 

Leśniczy Jarek- leśniczy@erys.pl

 

 

  

Komentarze (0)

Dodaj komentarz

Wpisz swoje imię
Twój komentarz
Wpisz kod z obrazka   
Zdjęcie CAPTCHA Odśwież obrazek

LOGIN

 

Kategorie

Zasady (27)
Leśnictwo (100)
Drzewa (38)
Zwierzęta (109)
Leśniczówka (157)
Technika (22)

Archiwum

2007 (44)
2008 (101)
2009 (92)
2010 (84)
2011 (101)
styczeń (6)
luty (10)
marzec (10)
kwiecień (9)
maj (9)
czerwiec (8)
lipiec (9)
sierpień (7)
wrzesień (8)
październik (9)
listopad (7)
grudzień (9)
2012 (103)
2013 (100)
2014 (78)
2015 (63)
2016 (60)
2017 (52)
Kanał RSS - nowy

 
 
Serwisy internetowe Lasów Państwowych wykorzystują pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub wykorzystanie.
Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję politykę prywatności
zamknij